Để tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần định hướng dòng vốn vào sản xuất, kinh doanh thay vì các lĩnh vực đầu cơ, đồng thời cải thiện môi trường đầu tư và giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp. Đó là những đánh giá của TS Huỳnh Thanh Điền - chuyên gia kinh tế, giảng viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành - trong buổi phỏng vấn với Báo Lao Động.
Trong bối cảnh GDP 6 tháng đầu năm 2026 tăng 8,18%, theo ông đâu là những động lực quan trọng có thể giúp Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm?
- Trong 6 tháng đầu năm, GDP tăng 8,18%. Tuy nhiên, theo quan điểm của tôi, không nhất thiết phải quá nặng nề với mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm nay. Lý do là chúng ta đang hướng tới mục tiêu duy trì tăng trưởng hai con số trong khoảng một đến hai thập kỷ. Những năm đầu tiên mang tính chất tạo nền tảng vững chắc, để những năm tiếp theo tăng tốc.
Động lực tăng trưởng trước hết đến từ đầu tư hạ tầng và đẩy mạnh giải ngân đầu tư công. Các dự án được triển khai sẽ tạo thêm việc làm, mở rộng cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp xây dựng, hạ tầng và góp phần thúc đẩy tăng trưởng trong ngắn hạn.
Thứ hai là quá trình tái cơ cấu chuỗi cung ứng toàn cầu đang diễn ra, tạo cơ hội để Việt Nam thu hút thêm vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Kỳ vọng các dự án FDI sẽ tiếp tục được giải ngân, qua đó đóng góp cho tăng trưởng.
Một động lực khác đến từ khu vực doanh nghiệp. Chính sách minh bạch hóa hoạt động hộ kinh doanh và miễn, giảm thuế thu nhập trong 3 năm cho doanh nghiệp mới thành lập sẽ khuyến khích chuyển đổi lên doanh nghiệp, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng hơn. Qua đó, doanh nghiệp có thêm động lực mở rộng đầu tư, sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập và thúc đẩy tiêu dùng. Để phát huy hiệu quả, cần mở rộng các kênh tín dụng hỗ trợ đầu tư và sản xuất kinh doanh.
Bên cạnh những động lực tăng trưởng mà ông vừa phân tích, theo ông, từ nay đến cuối năm, đâu là những khó khăn và rào cản cần được tháo gỡ để thúc đẩy tăng trưởng?
- Trước hết phải thấy rằng, bối cảnh thế giới vẫn còn nhiều bất ổn. Xung đột tại Trung Đông vẫn còn khó dự báo, chủ nghĩa bảo hộ gia tăng, khiến chuỗi cung ứng, các yếu tố đầu vào và thị trường đều tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Ở trong nước, rào cản lớn nhất hiện nay là chúng ta vẫn chưa tạo dựng được một hệ sinh thái sản xuất, kinh doanh thực sự bền vững. Ở đây, hệ sinh thái nghĩa là tạo được sự cộng hưởng giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp nước ngoài, đồng thời định hướng dòng vốn đi vào sản xuất. Nếu làm được điều đó thì doanh nghiệp sẽ mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh và tăng trưởng sẽ đến một cách bền vững.
Một vấn đề nữa là dòng vốn hiện nay vẫn chảy nhiều vào các lĩnh vực đầu cơ như bất động sản, tài chính, chứng khoán. Điều cần làm là tạo điều kiện để dòng vốn chuyển mạnh sang đầu tư cho sản xuất, kinh doanh. Muốn vậy phải kiến tạo được hệ sinh thái và cơ hội đầu tư đủ hấp dẫn.
Đối với thu hút đầu tư nước ngoài, Việt Nam đang có lợi thế khi chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục dịch chuyển, là thời cơ để Việt Nam thu hút thêm vốn đầu tư. Tuy nhiên, cơ hội là có nhưng cạnh tranh cũng rất lớn. Bên cạnh đó, cần tiếp tục mở rộng các chính sách hỗ trợ đầu tư. Hiện nay doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư nhưng chi phí vốn còn rất cao.
Nếu phải đưa ra khuyến nghị quan trọng nhất trong 6 tháng cuối năm nhằm tạo nền tảng cho tăng trưởng, theo ông đó sẽ là những giải pháp nào?
- Thứ nhất, tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh một cách thực chất. Cần chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời cắt giảm các điều kiện kinh doanh không cần thiết. Điều quan trọng là phải tạo điều kiện để doanh nghiệp cảm thấy việc bỏ vốn đầu tư, gia nhập thị trường hay rút khỏi thị trường đều thuận lợi. Khi đó, dòng vốn mới mạnh dạn chảy vào sản xuất, kinh doanh. Đây là giải pháp có thể thực hiện ngay.
Thứ hai, giảm chi phí vốn, đặc biệt là chi phí lãi vay. Theo tôi, có thể giao mục tiêu lợi nhuận phù hợp cho các ngân hàng có vốn Nhà nước, tập trung kiểm soát tốt chi phí thay vì đặt nặng lợi nhuận. Khi đó, lãi suất cho vay sẽ giảm.
Thứ ba, cần tăng kết nối giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI để hình thành hệ sinh thái sản xuất. Việc thu hút FDI nên ưu tiên các ngành có sức lan tỏa, tạo việc làm và thúc đẩy doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi cung ứng. Đồng thời, cần ưu đãi doanh nghiệp FDI liên kết với doanh nghiệp trong nước và hỗ trợ doanh nghiệp nội địa sản xuất sản phẩm cung ứng cho khu vực FDI.
Đầu tư công là nhiệm vụ tất yếu, nhưng đẩy nhanh giải ngân không đơn giản do chịu sự điều chỉnh của nhiều quy định và yêu cầu chặt chẽ về trách nhiệm sử dụng ngân sách. Về lâu dài, cần cải cách thủ tục, hoàn thiện quy hoạch, ưu tiên dự án khả thi và đẩy mạnh hợp tác công - tư.
- Xin cảm ơn ông!