Đó là những đánh giá của TS Huỳnh Thanh Điền - Giảng viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành - trong buổi trả lời phỏng vấn Báo Lao Động.

Chính phủ đã giao mục tiêu tăng trưởng hai con số cho các địa phương, trong đó có những địa phương được đặt mục tiêu tăng trưởng trên 15%. Theo ông, việc giao chỉ tiêu tăng trưởng này tạo động lực như thế nào?

- Mỗi địa phương có lợi thế và điều kiện phát triển khác nhau. Những nơi mạnh về công nghiệp, thương mại, dịch vụ và hạ tầng có dư địa tăng trưởng nhanh hơn các địa phương chủ yếu dựa vào nông nghiệp. Vì vậy, giao mục tiêu tăng trưởng cao cần phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương.

Tuy nhiên, cần quy hoạch và phân vai phát triển rõ ràng giữa các địa phương trong từng vùng kinh tế. Mỗi địa phương phát huy thế mạnh riêng, phối hợp, bổ trợ lẫn nhau để tạo động lực tăng trưởng chung cho toàn vùng.

Cần xác định rõ các cực tăng trưởng của từng vùng. Chẳng hạn, Cần Thơ giữ vai trò trung tâm chế biến, dịch vụ và phân phối của Đồng bằng sông Cửu Long; TPHCM là cửa ngõ thương mại, dịch vụ và kết nối quốc tế. Các địa phương lân cận phát triển theo hướng bổ trợ, tạo thêm thị trường, việc làm và cơ hội đầu tư cho toàn vùng.

Theo ông, cần giải pháp gì để nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương trong thực hiện phân cấp, phân quyền, khắc phục tình trạng né tránh, chậm quyết định và bảo đảm chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đi vào thực tế?

- Các bộ, ngành, địa phương chủ động tháo gỡ vướng mắc, chuẩn bị kế hoạch, ngân sách, con người và nguồn lực cho năm tới. Không để việc đã tháo gỡ khó khăn, đã xác định phải thực hiện mà tiếp tục kéo dài vì chậm quyết định, né tránh trách nhiệm.

Trung ương đã phân cấp, phân quyền cho địa phương thì địa phương phải chủ động giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền của mình. Địa phương cần rà soát toàn bộ công việc thuộc thẩm quyền, xây dựng quy trình phối hợp, thành lập tổ công tác khi cần thiết và xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, địa phương cần kiến nghị kịp thời.

Một điểm rất quan trọng nữa là phải chấm dứt tình trạng nhũng nhiễu, gây khó khăn cho doanh nghiệp. Có chính sách tốt, có cơ chế phân quyền nhưng cán bộ thực thi thiếu trách nhiệm, kỷ luật hành chính không nghiêm thì chính sách cũng khó phát huy hiệu quả.

Các địa phương cần cải thiện thực chất môi trường kinh doanh, lắng nghe phản hồi của doanh nghiệp và nhìn vào những chỉ số đánh giá như chỉ số PCI để nhận diện các điểm yếu. Nơi nào doanh nghiệp phản ánh nhiều về thủ tục, chi phí không chính thức hoặc sự thiếu minh bạch thì phải kiểm tra, chấn chỉnh.

Phân quyền phải đi đôi với trách nhiệm giải trình. Địa phương được trao quyền quyết định thì cũng phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình, về tiến độ giải quyết công việc và kết quả phát triển kinh tế - xã hội.

Từ nay đến cuối năm chỉ còn hơn 2 tháng. Theo ông, những nhiệm vụ nào cần được ưu tiên để vừa hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026, vừa tạo nền tảng cho năm 2027?

- Cần khẩn trương tháo gỡ các vướng mắc pháp lý đang khiến nhiều dự án đình trệ. Có những doanh nghiệp đã sẵn sàng về vốn, có năng lực triển khai nhưng vẫn không thể thực hiện dự án do thủ tục chưa hoàn tất. Khi những điểm nghẽn này được giải quyết, nguồn lực xã hội mới có thể chuyển hóa thành đầu tư, sản xuất và việc làm thực tế.

Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công cũng là yêu cầu cấp thiết. Những vướng mắc trong nghiệm thu, thanh toán cần được xử lý dứt điểm để dòng vốn sớm đi vào nền kinh tế. Đặc biệt, đầu tư công cần tạo cơ hội cho doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào các dự án, từ cung ứng máy móc, thiết bị, vật liệu đến các dịch vụ mà doanh nghiệp Việt Nam có khả năng đáp ứng.

Môi trường kinh doanh cần thông thoáng hơn, từ thủ tục gia nhập đến rút khỏi thị trường. Doanh nghiệp phải dễ dàng bắt đầu hoạt động, nhưng khi kinh doanh không hiệu quả cũng cần có cơ chế rút lui minh bạch, ít tốn kém. Môi trường kinh doanh năng động phải tạo điều kiện cho doanh nghiệp thử nghiệm mô hình mới, đổi mới sáng tạo và tái khởi nghiệp, thay vì để nguồn lực bị mắc kẹt quá lâu trong các thủ tục hành chính.

Xin cảm ơn ông!